मुखपृष्ठ

श्री. नरहर अंबादास कुरुंदकर (जन्म: १५ जुलै १९३२, नांदपूर; निधन: १० फेब्रुवारी १९८२) हे विसाव्या शतकातील महाराष्ट्राच्या विचारविश्वाला ढवळून काढणारे एक बहुआयामी व्यक्तिमत्त्व होते. त्यांचे जीवन म्हणजे प्रज्ञा, प्रतिभा आणि कठोर भूमिकेचा एक दुर्मिळ संगम होता, ज्यामुळे अवघे विचारविश्व हादरून गेले. इतिहास, राजकारण, नाट्यशास्त्र, स्वातंत्र्य लढा, संगीत आणि साहित्य समीक्षा अशा विविध क्षेत्रांवर त्यांनी सडेतोड आणि मुलगामी मते मांडली. त्यांनी केवळ विचार मांडले नाहीत, तर त्या विचारांना कृतिशीलतेची जोड देऊन आपल्या भूमिकेचे महत्त्व सिद्ध केले.

मराठवाड्याच्या मातीतील या सुपुत्राचे खरे ज्ञानार्जन महाविद्यालयाच्या वर्गाबाहेर झाले. हैदराबादची स्टेट लायब्ररी हेच त्यांचे ‘तपस्या केंद्र’ होते, जिथे त्यांनी इतिहास, तत्त्वज्ञान, अर्थशास्त्र आणि साहित्य या विषयांवरील हजारो पुस्तके वाचून आपल्या बुद्धीला व्यापक परिमाणे दिली. बर्ट्रांड रसेल यांच्या तार्किक विचारांना ते आपला आदर्श मानत, आणि त्यांच्या साहित्यात याच तर्काचे सर्वोच्च स्थान नेहमीच प्रतिबिंबित झालेले दिसते.